Medicijevi su bili majstori trgovine: Italijanski uvoz, obojen islamom

1813 0
Preporuči tekst

Izložba koja prati dugotrajne veze Firenze i muslimanskog svijeta

Napravljene su u Siriji prije šest vjekova i elegantno stoje u nizu u vitrini Galerije Uffizi u Firenzi: pet keramičkih posuda u kojima su nekada stajali mehlemi, tinkture i mirisi sa Orijenta. Ove albareli posude ukrašene su prepletenim lišćem i biljem. A u centru svake je ljiljan – historijski amblem Firenze.

Posude pričaju priču o “Islamskoj umjetnosti u Firenzi od Medicija do 20. vijeka”. U pitanju je izložba koja traje do 23. septembra i koja prati dugotrajnu i uzajamnu razmjenu grada i islamskog svijeta. Organizirana u Uffiziju i obližnjem muzeju Bargelo, izložba predstavlja nekih 250 predmeta – keramike, tepiha, svile, rukopisa, radova u metalu i staklu koji su poklonjeni, kupljeni ili su ih donijeli ljudi u grad tokom 500 godina.

Interakcija Firenze sa muslimanskim svijetom potiče iz srednjeg vijeka, ali je procvjetala pod Medicijevima koji su kontrolisali grad između 15. i 18. vijeka. Firenza je prosperirala zahvaljujući izvozu tekstila (mahom svile i pliša) u muslimanski svijet. Zauzvrat, oni su uvozili tepihe, začine i sirovu svilu ali i najfinije staklo, keramiku i metal. Kulturne veze su potrajale do početka 20. vijeka.

Danas Italijani nisu toliko izloženi islamskom svijetu osim muslimana koji žive među njima i medijskih izvještaja o bliskoistočnim ratovima i islamističkom terorizmu. Taj kontekst je doveo do toga da neki povezuju islam sa nasiljem i podstakao je antimuslimanska osjećanja koja su početkom godine dovela na vlast populističku vladu koja je obećala da će se izboriti sa imigracijom.

Izložba u Firenzi je odgovor stručnjaka na te događaje.

“Mislio sam da bi od svih mogućih izložbi ovo bilo prioritet”, rekao je Eike Schmidt, direktor Uffizija. “Često smo svjedoci neznanja i nerazumijevanja drugih kultura, naročito islamske. Postoje tenzije koje traju do današnjih dana na obje strane.”

Schmidt navodi da italijanska renesansa ne bi postojala bez doprinosa islamskih naučnika – naročito otkrića na poljima matematičke teorije, geometrije i optike koja su oblikovala umjetničku perspektivu u slikarstvu.

Izložba je prepuna predmeta koji su nekada bili popularni u Firenzi i koji su donijeti iz današnjeg Egipta, Sirije, Irana, Iraka, Turske i Španije: otomanska svila i pločice, mamelučki tepisi, persijski rukopisi i sirijski metal (navodno je vladar Firentinske republike Lorenco de Medici imao više od 100 metalnih predmeta).

Na slici “Poklonjenje mudraca” Gentilea de Fabijana iz 1423. zlatni oreoli Marije i Josipa ukrašeni su arapskim slovima.

A mnogi ogromni tepisi koji su izloženi su podsjetnici koliko su bili popularni u 15. i 16. vijeku.

“Za nas, islam nije ništa novo; to je kultura koju dobro znamo”, rekao je Giovanni Kuratola, profesor islamske umjetnosti i arheologije na Univerzitetu Udine i kustos izložbe. “Firenza je imala neprekinutu vezu sa islamskim svjetovima bar od 1400. do danas.”

Stefano Alievi, profesor sociologije na Univerzitetu Padova koji je napisao knjige o islamu u Italiji, kaže da izložbe mogu poboljšati javni imidž zajednica poput muslimanske u Italiji.

Izložba u Firenzi “pomaže Italijanima da shvate da islam nije nešto vezano za primitivne i nepismene ljude, već velika civilizacija koja je imala veze sa Italijom”, rekao je on. “Ona također daje razlog muslimanima u Italiji da budu ponosni, kao i osjećaj pripadanja.”


Preporuči tekst

Related Post